Blog | Jouke Boerma | Thuisonderwijs
Profielfoto van Jouke Boerma

Jouke Boerma / 21 blogposts

Ik ben Jouke en samen met Arjan help ik Tijmen (15 jaar), Siem (13 jaar), Qiujun (10 jaar) en Chunlian (7) met groter groeien. Qiujun is nu zeven jaar thuis, Chunlian sinds september 2015. Beide kinderen komen uit Xingye, Guangxi, China.

Thuisonderwijs

Het is al een tijdje geleden dat ik een blog schreef. Eigenlijk komt dit omdat ik eerst een blog over thuisonderwijs moet schrijven, voor ik weer verder kan schrijven over andere onderwerpen. Maar aangezien thuisonderwijs een controversieel onderwerp is en de situatie in Nederland mij af en toe het gevoel van een heksenjacht op thuisonderwijzers geeft, heb ik tot nu toe geaarzeld.
Onze kinderen gaan dus niet naar school. Dat wil niet zeggen dat ze altijd thuis zijn, zich sociaal niet kunnen ontwikkelen en niets leren. Ze leren heel veel, maar daarbij volgen we niet de kerndoelen zoals die gesteld zijn voor het reguliere onderwijs. Ze hebben vrij veel sociale contacten maar lang niet allemaal met leeftijdsgenoten.  En ze zijn regelmatig buiten te vinden  en we spreken regelmatig af met andere thuisonderwijzers en hun kinderen.
Eigenlijk vraagt thuisonderwijs, in ieder geval in de vorm waarin wij het geven, een hele omschakeling in je eigen hoofd. Wij hebben namelijk besloten dat intrinsieke motivatie de motor is achter hun ontwikkeling. Dat betekent dat ieder kind zijn eigen ontwikkeling stuurt en vorm geeft, met hulp van ons. Ook hebben we heel bewust het idee van leeftijdsadequate ontwikkeling losgelaten. Onze kinderen ontwikkelen zich volgens een individuele adequate ontwikkeling.
Terwijl onze oudste twee, bij ons geboren, in ontwikkeling hun leeftijdsgenoten op de meeste vlakken ver vooruit zijn (en de oudste ook de meeste volwassenen in hun sociale en emotionele ontwikkeling voorbij is), lopen de jongste twee toch wel wat achter op leeftijdsgenootjes. Zo leest de jongste van bijna acht alleen de eerste letter van zijn naam (een C en soms vindt hij ergens een Ch, groot feest!) en kan zijn grotere broer vast niet alles wat zijn leeftijdsgenootjes op school al kunnen. Hij kan wel boogschieten vanaf een paard trouwens. In Hongarije geleerd.
Om een kind zo te volgen in zijn ontwikkeling, dat vraagt eigenlijk best veel vertrouwen in het kind en zijn intrinsieke motivatie om zich te ontwikkelen. Bij een kind dat jaren in een weeshuis heeft gewoond, is dat eigenlijk nog net iets spannender, vind ik, maar het is ook juist weer heel bijzonder als het blijkt aan te slaan.
In een weeshuis moet een kind volledig met de stroom van het weeshuis mee leven. Alles gaat op vaste tijden, met vaste afspraken en tijd om een kind echt aandacht te geven is beperkt. Hoewel onze jongste de boel daar zeer waarschijnlijk aardig naar eigen hand heeft weten te zetten, was er natuurlijk weinig ruimte en begeleiding om zijn ontwikkeling te volgen en zijn eigen initiatieven te stimuleren. En Qiujun heeft de eerste drie jaren in een eigen cocon doorgebracht, afgesloten van stimuli uit zijn omgeving en waarschijnlijk zat ook zijn intrinsieke motivatie diep weggestopt, op een plek waar hij niet meer bij kon.
Extra bijzonder is het nu dat Qiujun de hele dag vragen stelt over van alles en nog wat. Regelmatig moet ik zeggen, laten we dat maar even opzoeken op internet. En het ene moment bouwt hij met blokken kastelen voor zijn skylanders, het andere moment probeert hij zijn Engels te verbeteren door met Google te praten (“Ok google, what is your favorite song?”). Hij gelooft met zijn elf jaren nog steeds in Sinterklaas, maar de vragen nemen toe. Sport is bij hem de ingang voor ontwikkeling. Circusschool, badminton en paardrijden zijn de sporten die hij buitenshuis beoefent.  En hij heeft net drie weken in Hongarije met Siem mee getraind, boogschieten te paard. Dat kost hem ontzettend veel moeite, omdat je dan meerdere dingen tegelijk moet doen. Het paard moet eigenlijk in de track blijven galopperen, je moet een pijl op je boog laden en op het juiste moment en de goede manier wegschieten. Voor een kind die zijn eerste jaren weinig weggetjes tussen de hersencellen in zijn hoofd heeft aangelegd een enorme uitdaging. Superknap dat het hem lukt. Nu wil hij wel stuntrijder worden. Hij heeft in Hongarije al stiekem geoefend met het op en af een paard springen.
En Chunlian, dat is gewoon een heel vermoeiend typje die zich overal mee bezig houdt, overal vanaf weet, de hele dag overal doorheen praat, alles wel even regelt wat er te regelen valt. Als je hem een antwoord geeft wat hem niet bevalt (dat is meestal een antwoord dat hij nog even moet wachten op dat wat hij nu wenst), stelt hij diezelfde vraag gewoon nog tien keer. Hij is ontzettend snel boos en/of beledigd, nog altijd. Kennelijk de aard van het beestje. Hij praat de hele dag door en gebruikt nog altijd Chinese woorden in zijn taal, maar heeft die woorden soms wel een eigen betekenis gegeven. “Ni” is niet meer alleen jij en “ma” is een ontkenning. Als ik hem niet versta, weet Qiujun meestal wel wat hij zegt. Het grappige is dat mensen van buiten ons gezin vaak denken dat dat is omdat ze allebei Chinees spreken (wat helemaal niet zo is) en elkaar daarom verstaan. Terwijl het komt doordat ze heel veel samen spelen en Qiujun vaak weet waarover Chunlian iets wil zeggen.  Hoewel Chunlian met veel bravoure door het leven lijkt te gaan, is het voor hem nog heel vaak niet veilig genoeg buitenshuis om iets te leren, bij iemand anders dan papa of mama. Ik vraag me wel eens af wat er was gebeurd als we hem naar school hadden laten gaan. Dan had hij zich waarschijnlijk heel goed aangepast, alles op alles gezet om mee te kunnen doen met zijn klasgenoten en zonder blikken of blozen op zijn tenen meegelopen. Nu suddert hij nog even voort dichtbij ons en slaat hij zijn vleugels uit op zijn eigen moment. Met liefde plakken we hem af en toe achter het behang dat we niet hebben.
Dat wij thuisonderwijs geven, wil niet zeggen dat wij iets vinden over kinderen die wel naar school gaan. We hebben wel onze mening over de huidige staat van het onderwijs, maar dat heeft denk ik bijna iedereen hier in Nederland. Wat wij doen, past bij ons gezin en onze kinderen. Autonoom denkende wezens, niet zo heel gevoelig voor autoriteit. Gewoon zichzelf.

Bekijk alle blogposts van Jouke Boerma
« »

Reacties

    Reactie:

    Mooi verhaal Jouke, ik heb het met interesse gelezen. Thuis is waar je je niet beter, sterker, mooier of knapper hoeft voor te doen dan je voelt.
    Ik raak nieuwsgierig hoe het voor jou is, met name de combinatie van rollen als moeder en als leerstofbegeleidster. Schrijf je daar ook nog eens over? Groet! Marion

    Reactie:

    Dat zal ik eens proberen. Ik voel me namelijk geen leerstofbegeleidster :). Ik leef met mijn kinderen. Maar het is lastig uit te leggen in woorden, het is echt een mind shift die je maakt in hoe je naar het leven en het ontwikkelen van kinderen kijkt. Eigenlijk is het voor mij volkomen natuurlijk dat ik als moeder mijn kinderen mee neem door het leven en daarin hen help zich te ontwikkelen. Voor mij voelt het onnatuurlijk ze naar een plek te brengen waar ze een groot deel van de dag in een vrij kleine ruimte zitten, moeten doen wat een volwassene hen vertelt (hier moeten ze ook wel eens iets hoor) en waar mijn vrije uitloop kinderen eigenlijk niet willen zijn. Ken je het continuum concept? groet! jouke

    Reactie:

    Wat goed en mooi omschreven Jouke. En wat een herkenning qua beleving, gevoel en visie. Maar oh wat is dat lastig te verwoorden. Het is precies wat jij zegt, compleet anders denken en kijken naar ontwikkeling en de rol van ons als ouder/begeleider. Maar ook hier genieten we zo enorm van de groei die erdoor ontstaat. Gisteren vatte ik het min of meer samen onder durven en leren vertrouwen op de eigen ontwikkelkracht van het kind. Een proces dat veel meer bij mij plaatsvindt dan bij het kind. Het kind groeit omdat het mag zijn en zichzelf mag leren kennen. Vanuit de eigen kracht in contact mag treden met derden als het daar aan toe is. Fijn blog.

    Reactie:

    Fijn dat het zo kan. Interessant om te lezen! Vooral wel (ook) over blijven schrijven dus wat mij betreft.

    Reactie:

    Waardevolle mogelijkheid voor ouders die dit in de praktijk kunnen realiseren en misschien vooral ook voor kinderen die niet zo gemakkelijk in het “passend onderwijs” passen.
    Als alleenstaande ouder zou ik dit niet kunnen combineren met werk en gezin / huishouden draaien. Ik denk wel dat kinderen veel meer vanuit eigen ontwikkeling en interesse kunnen groeien als je daar als ouder goed op inspeelt.
    Wat ik wel belangrijk vind: dat kinderen door kunnen naar de gewenste vervolgstudie. Kunnen ze thuis ook de vereiste diploma’s halen, of hoe regel je dat?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *